Pieniądze i banki w Australii

Jadąc do Australii potrzebujemy pieniędzy. Najpierw trzeba je oczywiście mieć, ale nie o tym ma traktować ten artykuł. Postaram się przybliżyć w dużym skrócie praktyczne aspekty radzenia sobie z codziennymi finansami w Australii.

Waluta

Walutą obowiązującą na terenie Australii (oraz dodatkowo w kilku wyspiarskich państwach Pacyfiku) jest od 1966 roku dolar australijski. Dolar dzieli się na 100 centów. W obiegu występują banknoty 5, 10, 20, 50 i 100 dolarowe (te ostatnie są dość rzadkie) oraz monety 5, 10, 20, 50 centów i 1 oraz 2 dolarowe. Najmniejszą jednostką jest więc 5 centów i wszystkie ceny płacone gotówką zaokrąglane są do pełnych 5 centów. Australijskie banknoty są plastikowe, więc np. przypadkowe wypranie ich z ubraniem nie szkodzi tak bardzo jak papierowym.

Wymiana walut

Dolar australijski jest wymienialny na całym świecie i jest jedną z najpopularniejszych walut świata (co wcale nie znaczy, że w polskich kantorach można kupić wystarczającą ilość dolarów potrzebną na np. wycieczkę). W Australii wymianą pieniędzy zajmują się zarówno banki jak i kantory wymiany walut. Kursy wymiany są zwykle wywieszone w dobrze widocznym miejscu, jednak czasami kantory doliczają do transakcji prowizję (informują o niej drobnym druczkiem), która może zasadniczo zmienić opłacalność transakcji.

Przelew międzynarodowy

Istnieją dwa główne sposoby na transfer pieniędzy między krajami.

Pierwszy to tradycyjny bank. Idziemy na naszego banku (bo niekoniecznie daje się taką operację przeprowadzić przez internet), znamy kod SWIFT naszego banku docelowego, wypełniamy odpowiedni druczek i leci. Najdalej po tygodniu pieniądze znajdują się na koncie docelowym. Metoda pewna, względnie szybka, ale niestety droga (powyżej 100 zł).

Drugie rozwiązanie to firmy oferujące międzynarodowe płatności w internecie. Najbardziej znaną jest spopularyzowany przez eBay’a PayPal, a ja najczęściej korzystam z serwisu Moneybookers.

W skrócie firma działa w ten sposób, że posiada konta we wszystkich obsługiwanych przez siebie krajach, a klient przesyłając pieniądze na swoje konto w Moneybookers wykonuje przelew krajowy. Najdalej po 2-3 dniach kasę widać już na koncie internetowym Moneybookers i można wykonać tę samą operację w drugą stronę, czyli przesyłając na konto w banku australijskim. Moneybookers robi za nas przelew ze swojego australijskiego konta na konto zdefiniowane przez nas i gotowe. Kosztuje to wielokrotnie mniej niż tradycyjna operacja bankowa, a ja korzystałem z tego systemu wielokrotnie. Czy zdecydowałbym się przelewać tą metodą np. oszczędności całego życia? Chyba nie, ale tę decyzję to już każdy musi podjąć sam. Dobrze, że taka możliwość istnieje.

Konto bankowe w Australii

Format konta

W Australii nie obowiązuje znany w Europie system IBAN. Numer australijskiego konta bankowego składa się z dwóch części:

- 6 cyfrowy kod BSB (identyfikator banku) – więcej informacji tutaj.

- Numer konta

W numerze konta nie ma programowo zaszyfrowanej cyfry kontrolnej. Trzeba bardzo uważać, aby nie pomylić numeru konta przy wykonywaniu przelewów.

Założenie konta

Aby założyć konto w banku na miejscu w Australii należy spełnić tzw. wymóg 100 pkt. Jest to metoda identyfikacji osób mająca zapobiegać kradzieżom danych osobowych. W skrócie polega to na tym, że osoba zakładająca konto w banku musi się wylegitymować dokumentami dającymi w sumie 100 pkt. Po szczegóły zapraszam tutaj.

Konta osobiste nie są zwykle oprocentowane, a za ich prowadzenie banki pobierają opłaty. Z opłat zwolnieni są studenci, a banki mają często podpisane umowy z dużymi pracodawcami oferując ich pracownikom konta prowadzone za darmo.

Główne banki w Australii

Rynek bankowy w Australii jest oligopolem (monopol  kilku firm). Pierwsze 4 wymienione banki tworzą tzw. Wielką Czwórkę banków dominujących na rynku, dyktujących warunki, posiadających oddziały we wszystkich stanach, w większości nawet niewielkich miasteczek, a bankomaty w każdym szanującym się centrum handlowym.
Osoby zakładające konto osobiste, kierując się dostępnością oddziałów i bankomatów powinny rozważać wybór jednego z tych czterech banków:

CBA

Commonwealth Bank. Pierwotnie państwowy bank założony w 1911 roku. Pierwszą siedzibą centrali banku było Melbourne, ale w 1916 roku centralę przeniesiono do Sydney. W latach 90-tych XX w. bank został całkowicie sprywatyzowany. Jego akcje notowane są na giełdzie w Sydney. Strona www: www.commbank.com.au.
CBA pełni w Australii rolę podobną jak w Polsce pełni PKO BP.

Westpac

Skrót od Western-Pacific. Bank pochodzi od założonego w 1817 roku Banku Nowej Południowej Walii, najstarszego banku Australii. Drogą kolejnych przejęć Westpac wyrósł na największą grupę bankową w kraju (po przejęciu banku St George w 2008 r.). Siedzibą firmy jest Sydney. Strona www: www.westpac.com.au.

NAB

National Australia Bank z siedzibą w Melbourne. Bank założony po raz pierwszy 1858 roku oraz ponownie po bankructwie w 1893 roku. Obecnie NAB to finansowy gigant posiadający oddziały w 10 krajach, właściciel m.in. firmy inwestycyjnej MLC oraz banku internetowego UBank. Strona banku: www.nab.com.au.

ANZ

Australia and New Zealand Banking Group. Bank założony w Londynie w 1835 r. jako Bank of Australasia. Obecnie jest to czwarty co do wielkości bank Australii i największy bank w Nowej Zelandii. Siedzibą centrali firmy jest Melbourne.

Inne banki

Oprócz wymienionych wyżej istnieje w Australii cały szereg rodzimych banków mających znaczenie lokalne (np. Bendigo Bank, Bank of Queensland), innych będących tak naprawdę częścią “wielkiej czwórki” (np. WestBank, St George), wyspecjalizowanych w pewnych segmentach rynku (np. Macquarie Group) lub oddziałów banków zagranicznych próbujących zaistnieć na rynku australijskim (np. HSBC, Citibank, ING).
Na rynku kredytów (szczególnie kredytów mieszkaniowych) działa też szereg firm nie mających statusu banku (np. RAMS, GE Capital).

Bankowość internetowa

Każdy z dużych banków oferuje dostęp do podstawowych operacji z poziomu internetu. Pomimo tego, że poziom zabezpieczeń wydaje się być gorszy niż w Polsce to konieczność osobistego odwiedzania oddziału banku zachodzi dość rzadko, a problemy nie dające się rozwiązać przez internet daje się najczęściej załatwić przez infolinię.

Banki typowo internetowe, nie posiadające oddziałów (podobne do polskiego mBanku)  nie są na razie zbyt popularne. Przykładem takiego banku jest zależny od NAB UBank (www.ubank.com.au).

Bankomaty

Bankomaty nazywane są w Australii ATM (ang. Automated Teller Machine) i są dostępne powszechnie w centrach handlowych, przy oddziałach banków, na stacjach benzynowych i zwyczajnie na ulicach.
Oszustwa i wyłudzenia związane z bankomatami zdarzają się w Australii czasami, dobrze jest więc zachować zawsze ostrożność (szczególnie  w zakresie ochrony numeru PIN).

Jeżeli korzystamy z rodzimego bankomatu swojego banku to wypłata zwykle jest za darmo. W innych przypadkach za transakcję płacimy kilka dolarów (dokładna cena zależy od polityki banku wydającego kartę).

Powszechnie akceptowane są karty systemu Visa oraz Mastercard (Maestro).

bankomaty Commonwealth Bank

Karty kredytowe i płatnicze

Płatności kartą są w Australii powszechne. Ogromna większość sklepów, hoteli, punktów obsługi klienta akceptuje karty kredytowe  lub płatnicze . Wyjątkiem mogą być np. targowiska, gdzie akceptuje się tylko gotówkę.

Ciekawostką w stosunku do Polski jest, że każdorazowo przy płaceniu kartą należy podać, czy konto jest typu “debit”, “savings” czy “credit”, w zależności od posiadanego typu karty i konta.

Bardzo rozpowszechnione jest płacenie kartą np. przez telefon. Zamawiając np. nocleg telefonicznie dokonujemy przedpłaty podając numer karty i jej datę ważności. Nie słyszałem jeszcze o nadużyciach związanych z tym procederem.

Popularity: 19%

Zajrzyj również do:

• Jak mieszkają Australijczycy?
• Przedszkola w Australii